بر اساس یافتههای متخصصان تغذیه، بدن انسان در ساعات پایانی روز توانایی کمتری در کنترل سطح قند خون دارد و برخی رفتارهای رایج در شب میتوانند سبب اختلال در تنظیم گلوکز و بروز علائم خستگی و بیحالی صبحگاهی شوند. در ادامه به مهمترین عوامل مؤثر در افزایش قند خون شبانه میپردازیم:
۱. صرف شام سنگین یا خوراکیهای پرقند در شب
مصرف نان سفید، پاستا، شیرینیها، نوشابهها و خوراکیهای پرکربوهیدرات پس از ساعت ۵ عصر، به دلیل کاهش حساسیت بدن به انسولین، موجب جهش ناگهانی قند خون میشود. بهتر است در این ساعات، وعدهای سبک و با شاخص گلایسمی پایین انتخاب شود.
۲. تأثیر نامطلوب نوشیدنیهای الکلی بر تنظیم قند خون
هرچند الکل در آغاز مصرف موجب افت موقتی سطح قند خون میشود، اما در ادامه، عملکرد کبد را در تنظیم گلوکز مختل کرده و افزایش شدید قند خون را بههمراه دارد. همچنین بر کیفیت خواب تأثیر منفی میگذارد.
۳. کمخوابی و اختلال در پاسخ انسولینی بدن
خواب ناکافی یا نامنظم موجب کاهش حساسیت سلولی به انسولین و افزایش مقاومت انسولینی میشود. این عامل باعث افزایش سطح قند خون و همچنین میل بیشتر به مصرف شیرینی و کربوهیدرات در روز بعد خواهد شد.
۴. کاهش مصرف آب در ساعات پایانی روز
نوشیدن ناکافی آب در عصر، غلظت خون را افزایش داده و منجر به بالا رفتن سطح قند خون میشود. البته مصرف بیش از حد آب پیش از خواب ممکن است اختلال در خواب ایجاد کند؛ بنابراین باید تعادل رعایت شود.
۵. بیتحرکی شبانه و تضعیف سوختوساز بدن
عدم تحرک پس از صرف شام، باعث باقی ماندن گلوکز اضافی در جریان خون میشود. یک پیادهروی کوتاه ۱۰ دقیقهای میتواند بهصورت مؤثر در کاهش سطح قند خون و ارتقای کیفیت خواب نقشآفرینی کند.
۶. نبود روتین آرامبخش پیش از خواب
فعالیتهای آرامساز نظیر مطالعه، مدیتیشن یا حمام آب گرم میتوانند سطح هورمون کورتیزول را کاهش دهند. کاهش استرس نقش مهمی در بهبود عملکرد انسولین و تنظیم بهتر قند خون دارد.
جمعبندی نهایی
اگر میخواهید روز خود را با انرژی و تمرکز آغاز کنید، از ساعت ۵ عصر به بعد، مراقبت از بدن را جدی بگیرید. اصلاح عادات تغذیهای و رفتاری شبانه، کلید پیشگیری از افزایش ناگهانی قند خون و عوارض ناشی از آن است. ایجاد تعادل در فعالیت، خواب و تغذیه، سلامت متابولیک شما را در مسیر پایداری قرار خواهد داد.
لادن ثنائی
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه هنر است که بیش از ۱۵ سال در زمینه تولید محتوای فرهنگی، نقد آثار هنری و پوشش رویدادهای هنری فعالیت کرده است. نگاه تخصصی او بیشتر بر تحلیل هنر معاصر ایران، بررسی جریانهای هنری و مطالعه ارتباط میان هنر، جامعه و فرهنگ متمرکز است.
او دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است و در دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی نیز حضور داشته است.
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه ۸۰ با انتشار یادداشتها و نقدهای هنری در رسانههای تخصصی آغاز کرد. در ادامه، با تهیه گزارشها و تحلیلهای فرهنگی درباره نمایشگاهها، جشنوارهها و جریانهای هنری، تجربه گستردهای در حوزه روزنامهنگاری هنر به دست آورد.
او از سال ۱۳۹۶ به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر مجله خبری لادن فعالیت میکند و در هدایت محتوای فرهنگی این رسانه و انتشار مطالب تحلیلی درباره هنر معاصر نقش دارد.
حوزههای تخصصی لادن ثنائی شامل نقد هنرهای تجسمی، تحلیل آثار هنری، گزارشنویسی فرهنگی، گفتوگو با هنرمندان و بررسی روندهای فرهنگی و هنری جامعه است.
در فعالیتهای حرفهای خود، او تلاش میکند آثار هنری را در بستر تاریخی و اجتماعی آنها بررسی کند و با ترکیب دانش هنرشناسی و نگاه رسانهای، تحلیلهایی دقیق و قابل فهم برای مخاطبان ارائه دهد.
