رئیس انجمن علمی تغذیه کودکان ایران با هشدار نسبت به روند فزاینده چاقی و همزمان تداوم سوءتغذیه در میان کودکان و نوجوانان کشور، تاکید کرد که تغییر الگوی غذایی و کاهش تحرک جسمی، چالشی جدی برای آینده سلامت این نسل به شمار میرود. این وضعیت که به "بار دوگانه سوءتغذیه" شهرت دارد، نیازمند رویکردی جامع و ملی برای پیشگیری و درمان است.
توازن شکننده: بحران دوگانه سوءتغذیه و چاقی در کودکان ایران
سلامت کودکان و نوجوانان به عنوان سرمایههای اصلی هر کشور، این روزها با تهدید جدی و دوگانهای روبروست: از یک سو معضل سوءتغذیه و کمبود ریزمغذیها همچنان گریبانگیر بخشی از جامعه است و از سوی دیگر، گسترش بیرویه چاقی و اضافهوزن، سلامت عمومی را به خطر انداخته است. علیاکبر سیاری، رئیس انجمن علمی تغذیه کودکان ایران، در آستانه بیست و یکمین کنگره ملی تغذیه کودکان و نوجوانان، بر این نکته تاکید کرد که تغییر سبک زندگی، رواج الگوهای غذایی ناسالم نظیر مصرف فستفودها و تنقلات کمارزش، و کاهش چشمگیر فعالیتهای بدنی در عصر دیجیتال، از عوامل اصلی این بحران تغذیهای است. این روند، نه تنها بر کیفیت زندگی فعلی کودکان تاثیر منفی میگذارد، بلکه زمینهساز بروز بیماریهای مزمن در بزرگسالی خواهد بود.
آمارهای نگرانکننده: نگاهی به وضعیت سوءتغذیه و چاقی در سراسر کشور
آمارهای اخیر نشاندهنده یک وضعیت تغذیهای پیچیده و چندوجهی در میان جمعیت کودک و نوجوان ایران است. این آمارها، دو روی سکه سلامت تغذیهای را به تصویر میکشند:
کموزنی و کوتاهی قد:
حدود ۵ درصد از کل کودکان ایرانی با سوءتغذیه دست و پنجه نرم میکنند که در گروه سنی زیر ۶ سال، این رقم به ۱۲ درصد برای کموزنی میرسد.
این معضل در استانهای با ناامنی غذایی، نظیر سیستان و بلوچستان، ابعاد نگرانکنندهتری به خود میگیرد؛ تا جایی که در برخی مناطق مانند زاهدان، نرخ کوتاهی قد در کودکان زیر ۵ سال حتی تا ۵۰ درصد نیز گزارش شده است. کوتاهی قد، نشانهای از سوءتغذیه مزمن و تاثیرات جبرانناپذیر بر رشد فیزیکی و ذهنی کودک است.
اضافهوزن و چاقی:
در مقابل، میانگین شیوع اضافهوزن و چاقی در کودکان کشور ۱۱ درصد تخمین زده میشود.
این میزان در مناطق شهری و با افزایش سن، به ۲۰ درصد نیز میرسد و گزارش یونیسف از اضافهوزن یا چاقی ۱۸ درصدی دانشآموزان ایرانی حکایت دارد که زنگ خطری جدی برای سلامت عمومی در آینده است. چاقی کودکان، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی، فشار خون بالا و مشکلات روانی را به شدت افزایش میدهد.
خاموش اما خطرناک: کمبود ریزمغذیها و پیامدهای بلندمدت
کمبود ریزمغذیهای ضروری یکی دیگر از ابعاد خاموش اما بسیار خطرناک بحران تغذیهای است. این کمبودها، به ویژه آهن، ویتامین D، ویتامین A و روی، به طور گستردهای در میان کودکان ایرانی مشاهده میشود و مستقیماً بر رشد جسمی و شناختی آنها تأثیر میگذارد. مطالعات نشان میدهد:
کمخونی ناشی از فقر آهن در حدود ۲۴ درصد از کودکان شیوع دارد.
کمبود ویتامین D در برخی مطالعات تا بیش از ۷۰ درصد از کودکان گزارش شده است.
کمبود روی در حدود ۲۹ درصد کودکان دیده میشود.
این کمبودها نه تنها بر سلامت جسمانی و سطح انرژی کودکان اثر منفی میگذارد، بلکه میتواند به کاهش تمرکز، افت تحصیلی و ضعف سیستم ایمنی منجر شود. وضعیت اقتصادی خانوار، سطح تحصیلات والدین و امنیت غذایی از عوامل تعیینکننده در شیوع این کمبودها هستند.
کنگره ملی تغذیه کودکان: گامی رو به جلو در مقابله با چالشهای سلامت
در راستای مقابله با این چالشهای پیچیده و ارائه راهکارهای علمی، بیست و یکمین کنگره ملی تغذیه کودکان و نوجوانان ایران که از ۲۴ تا ۲۶ دیماه ۱۴۰۴ برگزار میشود، بستری برای تبادل نظر و ارائه یافتههای جدید توسط متخصصان برجسته فراهم میآورد. این رویداد مهم علمی با بیش از ۹۰ سخنرانی تخصصی، محورهای کلیدی زیر را مورد بررسی قرار میدهد:
تغذیه در چرخه زندگی و اهمیت آن از تولد تا نوجوانی.
علل، پیامدها و راهکارهای درمانی سوءتغذیه و چاقی.
اختلالات تغذیهای رایج در کودکان و نوجوانان.
تاثیر سبک زندگی نوین و فناوری بر الگوهای غذایی.
کاربرد هوش مصنوعی در علم تغذیه و راهکارهای نوین آن.
هدف اصلی این کنگره، گردهمآوردن جامعه علمی برای تدوین راهکارهای علمی، مبتنی بر شواهد و قابل اجراست که با همافزایی دانشگاهها، متخصصان و بخشهای مرتبط، به ارتقای سلامت کودکان و نوجوانان ایران یاری رساند.
پیامدهای سوءتغذیه و چاقی تنها به دوران کودکی محدود نمیشود، بلکه پایههای سلامت در بزرگسالی را تحت تاثیر قرار داده و میتواند منجر به بیماریهای مزمن از جمله دیابت، بیماریهای قلبی-عروقی و برخی سرطانها شود. بنابراین، توجه جدی به این معضل و اتخاذ رویکردهای جامع از سوی نهادهای دولتی، خانوادهها و جامعه علمی، برای تضمین آیندهای سالمتر برای نسلهای آتی ایران حیاتی است.
مطالب مرتبط
- هشدار رئیس انجمن عفونی: آنتیبیوتیکها راه درمان صحیح آنفولانزا نیستند
- مسئولان بهداشتی قم از کاهش چشمگیر آمار مبتلایان به آنفلوانزا خبر دادند
- بسیج: نهادی مردمی و پیشتاز در صف اول خدمترسانی به جامعه ایران
- شبکه «نفس» با انصراف ۱۹ هزار مادر از سقط جنین، دستاوردی بیسابقه در حمایت از جمعیت کشور رقم زد
**لادن ثنائی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه فرهنگ و هنر با بیش از پانزده سال تجربه حرفهای در زمینه نقد هنری، گزارشنویسی فرهنگی و پوشش رویدادهای هنری است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر ایران، جریانشناسی هنر متعهد و بررسی نسبت هنر با مسائل اجتماعی و فرهنگی جامعه میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است. همچنین دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی را در مراکز معتبر داخلی گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد و تحلیل هنری مشارکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد با نوشتن نقدهای هنری برای نشریات تخصصی هنر آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه روزنامهنگاری فرهنگی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه نمایشگاههای هنری، جشنوارهها، حراجیها و جریانهای هنری معاصر ایران شد. نقدهای تحلیلی و عمیق وی همواره مورد توجه هنرمندان، منتقدان و جامعه هنری کشور قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحریریه مجله خبری لادن پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، سردبیری وی بر جهتگیری فرهنگی و هنری مجله تأثیر چشمگیری داشته و گزارشها و نقدهای دقیق وی درباره هنر معاصر ایران، با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی ثنائی در نقد هنرهای تجسمی معاصر ایران، تحلیل جریانهای هنری متعهد، بررسی حراجیهای هنری و گزارشنویسی فرهنگی است. وی همچنین در زمینه مصاحبه با هنرمندان، کیوریتوری نمایشگاهها و مشاوره هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد ثنائی در نقد هنری مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ هنر، آگاهی از جریانهای معاصر جهانی، توجه به بستر اجتماعی اثر هنری و پرهیز از قضاوتهای سطحی و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل ساختار فرمال اثر، بررسی لایههای معنایی و توجه به بافت تولید اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن هنرمندان نقاش ایران است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره و نمایشگاه هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
