رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، با اعلام پایداری نسبی جوی در مناطق کوهستانی کشور طی روزهای پنجشنبه و جمعه (۲۲ و ۲۳ آبان ۱۴۰۴)، هشدارهایی را در خصوص وضعیت جوی ارتفاعات به ویژه در نیمه شمالی صادر کرد. این هشدارها که شامل افت محسوس دما، وزش بادهای شدید و سرد (سوزباد) و پدیده مه میشود، بر لزوم رعایت نکات ایمنی برای کوهنوردان و طبیعتگردان تاکید دارد تا از بروز حوادث ناگوار در این شرایط جلوگیری شود.
وضعیت جوی ارتفاعات کشور: هوای پایدار با چالشهای کوهنوردی
صادق ضیاییان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، در گفتوگو با رسانهها، شرایط کلی آب و هوایی ارتفاعات را طی این دو روز، پایدار توصیف کرد. با این حال، پدیده غالب در اغلب مناطق کوهستانی کشور، وزش باد خواهد بود که در برخی ساعات میتواند شدت یابد. این وزش باد، به خصوص در ترکیب با کاهش دما، میتواند خطرات جدی برای فعالیتهای کوهنوردی ایجاد کند. استقرار هوای سرد و کاهش دما به زیر صفر در ساعات شب تا اوایل صبح، به ویژه در ارتفاعات نیمه شمالی کشور، از جمله مواردی است که نیاز به توجه ویژه کوهنوردان دارد. پایداری هوا در ظاهر ممکن است شرایط را آرام نشان دهد، اما وزش بادهای شدید در ارتفاعات میتواند به سرعت باعث کاهش دمای بدن (wind chill) و افزایش سرعت سرمازدگی شود، حتی اگر دمای هوا به تنهایی خیلی پایین نباشد.
هشدارهای جدی هواشناسی کوهستان: سوزباد، مه و دمای زیر صفر برای کوهنوردان
یکی از مهمترین مخاطرات پیشبینیشده برای کوهنوردی در روزهای آتی، وقوع مه تابشی و کاهش دید افقی و عمودی است. این پدیده عمدتاً در ارتفاعات شمالغرب، البرز و شمالشرق کشور در ساعات شب تا اوایل صبح رخ خواهد داد. مه میتواند به طور چشمگیری دید را محدود کرده و خطر گمشدن یا انحراف از مسیر را برای کوهنوردان افزایش دهد؛ به ویژه در مسیرهای ناشناخته یا در صورت عدم آشنایی کافی با منطقه. با طلوع خورشید و افزایش تابش آن، انتظار میرود غلظت مه کاهش یافته و وضعیت دید بهبود یابد. علاوه بر این، تلفیق دمای زیر صفر با وزش شدید باد، پدیده "سوزباد" را تشدید کرده که میتواند به سرعت باعث سرمازدگی و هیپوترمی در افراد فاقد پوشش مناسب شود. همچنین، پیشبینی بارشهای خفیف و پراکنده برای ارتفاعات تالش و شرق اردبیل در روز جمعه، بر لزوم آمادگی بیشتر کوهنوردان در این مناطق میافزاید، چرا که حتی بارشهای کم نیز در دمای پایین میتواند به یخزدگی و لغزندگی منجر شود.
چالش آلایندگی هوا در مسیر کوهنوردی شمال تهران
در خصوص وضعیت ارتفاعات شمال پایتخت، ضیاییان آسمانی صاف تا نیمه ابری همراه با وزش باد را پیشبینی کرد. افزایش سرعت باد در ساعات بعدازظهر و غروب، به ویژه بر روی قلهها و خطالرأسهای مرتفع، محتمل است. اما نکته قابل تأمل برای کوهنوردان در این منطقه، گسترش آلایندههای هوا تا حدود ارتفاع ۳۵۰۰ متری است که میتواند به طور مستقیم بر کیفیت هوای تنفسی و سلامت کوهنوردان تأثیر منفی بگذارد. این موضوع، به ویژه برای افرادی که از مشکلات تنفسی رنج میبرند، میتواند چالشبرانگیز باشد و لزوم برنامهریزی دقیقتر برای زمان و مسیر کوهنوردی را گوشزد میکند تا از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض هوای آلوده جلوگیری شود.
تجهیزات و آمادگی: کلید کوهنوردی ایمن در شرایط متغیر
با توجه به شرایط جوی پیشرو و هشدارهای هواشناسی، آمادگی کامل و رعایت نکات ایمنی برای هرگونه فعالیت کوهنوردی یا طبیعتگردی ضروری است. رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا توصیههای زیر را برای کوهنوردان و طبیعتگردان مطرح کرد:
پوشاک و تجهیزات گرمایشی: به دلیل افت محسوس دمای شبانه، به ویژه در نیمه شمالی کشور، همراه داشتن پوشاک گرم مناسب و تجهیزات شبمانی کافی برای جلوگیری از سرمازدگی و هیپوترمی حیاتی است. این شامل لایههای لباس مناسب (لایه پایه، میانی، بیرونی عایقبندیشده)، کلاه، دستکش، و کیسه خواب با دمای آسایش مطلوب میشود.
توجه به دید محدود: در مناطق مستعد مه نظیر شمالغرب، شمالشرق و البرز (به ویژه دامنههای شمالی)، کاهش دید میتواند موجب انحراف از مسیر شود. استفاده از ابزارهای ناوبری دقیق مانند جیپیاس و قطبنما، و همچنین حرکت در گروههای کوچک با تجربه، میتواند به حفظ ایمنی کمک کند. همچنین، آگاهی از مسیرهای جایگزین و نقاط پناهگاهی در صورت بروز مه غلیظ، از اهمیت بالایی برخوردار است.
پیش از هر برنامه کوهنوردی، بررسی دقیق و بهروزترین وضعیت هواشناسی منطقه مورد نظر از اهمیت بالایی برخوردار است. برنامهریزی انعطافپذیر و آمادگی برای تغییر برنامه در صورت نامساعد شدن شرایط جوی، میتواند ضامن سفری ایمن و لذتبخش در طبیعت باشد و از بروز حوادث ناخواسته جلوگیری کند.
مطالب مرتبط
- کشف آناکوندای سبز شمالی بهعنوان بزرگترین مار جهان
- بهترین روشها برای نرم کردن پوست نارنگی خشکشده
- اگر گوشی در آب افتاد چگونه نجاتش دهیم و کدام گوشیها مقاومترند
- بهترین روشها برای نرم کردن پوست نارنگی خشکشده
**لادن ثنائی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه فرهنگ و هنر با بیش از پانزده سال تجربه حرفهای در زمینه نقد هنری، گزارشنویسی فرهنگی و پوشش رویدادهای هنری است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر ایران، جریانشناسی هنر متعهد و بررسی نسبت هنر با مسائل اجتماعی و فرهنگی جامعه میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است. همچنین دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی را در مراکز معتبر داخلی گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد و تحلیل هنری مشارکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد با نوشتن نقدهای هنری برای نشریات تخصصی هنر آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه روزنامهنگاری فرهنگی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه نمایشگاههای هنری، جشنوارهها، حراجیها و جریانهای هنری معاصر ایران شد. نقدهای تحلیلی و عمیق وی همواره مورد توجه هنرمندان، منتقدان و جامعه هنری کشور قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحریریه مجله خبری لادن پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، سردبیری وی بر جهتگیری فرهنگی و هنری مجله تأثیر چشمگیری داشته و گزارشها و نقدهای دقیق وی درباره هنر معاصر ایران، با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی ثنائی در نقد هنرهای تجسمی معاصر ایران، تحلیل جریانهای هنری متعهد، بررسی حراجیهای هنری و گزارشنویسی فرهنگی است. وی همچنین در زمینه مصاحبه با هنرمندان، کیوریتوری نمایشگاهها و مشاوره هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد ثنائی در نقد هنری مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ هنر، آگاهی از جریانهای معاصر جهانی، توجه به بستر اجتماعی اثر هنری و پرهیز از قضاوتهای سطحی و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل ساختار فرمال اثر، بررسی لایههای معنایی و توجه به بافت تولید اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن هنرمندان نقاش ایران است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره و نمایشگاه هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
