نتایج یک مطالعه گسترده که در مجله معتبر BMJ منتشر شده، نشان میدهد مصرف منظم سیبزمینی سرخکرده میتواند خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را بهطور قابل توجهی افزایش دهد. این در حالی است که مصرف سیبزمینی به شکل آبپز، تنوری یا پوره، چنین ارتباطی با دیابت ندارد و میتواند جایگزینی سالمتر برای علاقهمندان به این ماده غذایی باشد.
بررسی رژیم غذایی بیش از ۲۰۰ هزار نفر در طول چهار دهه
این پژوهش که توسط تیمی از محققان دانشگاه هاروارد انجام شده، رژیم غذایی بیش از ۲۰۵ هزار فرد بزرگسال در ایالات متحده را طی بازهای نزدیک به ۴۰ سال بررسی کرده است. شرکتکنندگان در این مطالعه به پرسشنامههایی درباره عادات غذایی خود پاسخ دادند و محققان با تحلیل دادهها، ارتباط میان نوع مصرف سیبزمینی و ابتلا به دیابت نوع ۲ را ارزیابی کردند.
نتایج نشان داد افرادی که سه وعده سیبزمینی سرخکرده در هفته مصرف میکردند، با افزایش ۲۰ درصدی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ مواجه بودند. در مقابل، مصرف همان مقدار سیبزمینی به شکل آبپز، تنوری یا پوره، چنین خطری را به همراه نداشت.
نقش روش پخت در سلامت غذایی؛ همه سیبزمینیها یکسان نیستند
سید محمد موسوی، نویسنده اصلی این تحقیق و پژوهشگر فوقدکترا در دانشکده بهداشت عمومی هاروارد، تأکید میکند که نحوه آمادهسازی غذاها تأثیر مستقیمی بر سلامت دارد. او میگوید حتی مصرف کمتر از یک وعده سیبزمینی سرخکرده در هفته نیز میتواند با افزایش خطر دیابت همراه باشد.
سیبزمینی سرخکرده معمولاً در روغنهایی تهیه میشود که حاوی چربیهای ترانس یا اشباع هستند. این چربیها با ایجاد مقاومت به انسولین، زمینهساز اختلال در تنظیم قند خون میشوند. همچنین مصرف مداوم غذاهای سرخشده میتواند منجر به چاقی و التهاب شود؛ دو عامل مهم در افزایش احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲.
تغییرات در نوع روغن مصرفی طی دهههای گذشته
مطالعه مذکور دادههای مربوط به سالهای ۱۹۸۴ تا ۲۰۲۱ را بررسی کرده؛ دورهای که روشهای مختلفی برای سرخکردن سیبزمینی رایج بوده است. در دهه ۱۹۸۰، استفاده از روغن حیوانی متداول بود. در دهه ۱۹۹۰، بسیاری از رستورانها به روغنهای نیمههیدروژنه روی آوردند که منبع اصلی چربی ترانس در رژیم غذایی آمریکاییها بودند. این نوع روغنها تا سال ۲۰۱۸ بهتدریج از صنعت غذا حذف شدند.
امروزه بیشتر رستورانهای زنجیرهای از روغنهای گیاهی مانند کانولا، آفتابگردان، سویا یا بادامزمینی استفاده میکنند. با این حال، برخی کارشناسان مانند رابرت اف. کندی جونیور، وزیر سابق بهداشت، معتقدند که همین روغنهای گیاهی نیز میتوانند به افزایش چاقی در کودکان کمک کنند؛ ادعایی که تاکنون توسط مطالعات علمی معتبر تأیید نشده است.
جمعبندی؛ انتخاب سالمتر برای حفظ سلامت
با توجه به یافتههای این مطالعه، جایگزینی سیبزمینی سرخکرده با انواع پخته یا تنوری آن، میتواند گامی مؤثر در کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ باشد. این نتایج بار دیگر اهمیت روش پخت غذا و تأثیر آن بر سلامت عمومی را یادآور میشود.
لادن ثنائی
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه هنر است که بیش از ۱۵ سال در زمینه تولید محتوای فرهنگی، نقد آثار هنری و پوشش رویدادهای هنری فعالیت کرده است. نگاه تخصصی او بیشتر بر تحلیل هنر معاصر ایران، بررسی جریانهای هنری و مطالعه ارتباط میان هنر، جامعه و فرهنگ متمرکز است.
او دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است و در دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی نیز حضور داشته است.
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه ۸۰ با انتشار یادداشتها و نقدهای هنری در رسانههای تخصصی آغاز کرد. در ادامه، با تهیه گزارشها و تحلیلهای فرهنگی درباره نمایشگاهها، جشنوارهها و جریانهای هنری، تجربه گستردهای در حوزه روزنامهنگاری هنر به دست آورد.
او از سال ۱۳۹۶ به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر مجله خبری لادن فعالیت میکند و در هدایت محتوای فرهنگی این رسانه و انتشار مطالب تحلیلی درباره هنر معاصر نقش دارد.
حوزههای تخصصی لادن ثنائی شامل نقد هنرهای تجسمی، تحلیل آثار هنری، گزارشنویسی فرهنگی، گفتوگو با هنرمندان و بررسی روندهای فرهنگی و هنری جامعه است.
در فعالیتهای حرفهای خود، او تلاش میکند آثار هنری را در بستر تاریخی و اجتماعی آنها بررسی کند و با ترکیب دانش هنرشناسی و نگاه رسانهای، تحلیلهایی دقیق و قابل فهم برای مخاطبان ارائه دهد.
