خانهای تاریخی در شهرستان میبد استان یزد، با نام “خانه ملکمدنی” و با وجود ادامه سکونت مالکان، به تازگی در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.
این بنای باارزش که بیش از ۴۰۰ سال قدمت دارد، در محله شوروک (شهیدیه) واقع شده و با وسعتی بالغ بر ۲۰۴۴ مترمربع، همچنان کاربری مسکونی خود را حفظ کرده است. طبق اعلام کارشناس اداره میراث فرهنگی استان، خانه متعلق به آقای محمدحسن ملکمدنی و خانم فاطمه خداپرست است و مالک با رعایت اصول مرمتی، ساختار اصلی بنا را حفظ کرده است؛ تنها تغییر محسوس در نصب درِ کرکرهای پارکینگ مشهود است.
معماری سنتی با ویژگیهای منحصربهفرد اقلیمی
ساختمان شامل سه حیاط است که هرکدام مربوط به دورهای تاریخی بوده و با دقت طراحی و اجرا شدهاند. در بخش شرقی بنا، ورودی مخصوص پارک خودرو تعبیه شده که از طریق راهرویی به یکی از حیاطهای اصلی دسترسی دارد. این حیاط از دو ایوان در جبهههای شمالی و جنوبی تشکیل شده که پوشش سقفهایشان به سبک ضربی و با قوس هلالی است.
از دیگر ویژگیهای قابلتوجه، بادگیر یکطرفه پنجدهنهای است که روی پشتبام ایوان جنوبی قرار دارد و نمونهای شاخص از معماری هماهنگ با اقلیم خشک و گرم یزد به شمار میآید.
در میانه حیاط، حوضی کوچک و باغچههایی قرار دارد که محیط را با طراوت کردهاند. راهی در ضلع غربی، ساکنان را به حیاط دوم هدایت میکند که در چهار جبهه طراحی شده و در میان آن پایابی قرار دارد که گواه عبور قنات از این خانه تاریخی است. این قنات که زمانی آب جاری را به داخل خانه میرسانده، از عناصر نمادین معماری سنتی یزد محسوب میشود.
پیوستن به فهرست آثار ملی ایران
سمیه هاشمی، کارشناس ثبت آثار، اعلام کرد: فرآیند ثبت این خانه از سال ۱۴۰۳ آغاز شده و اکنون با شماره ۳۴۳۳۰ به طور رسمی در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است. او با اشاره به معماری اصیل و حفظ ساختار سنتی، خانه ملکمدنی را نمونهای ارزشمند از خانههای تاریخی با هویت بومی دانست.
در پایان، هاشمی اهمیت تاریخی شهر میبد را یادآور شد و آن را از کهنترین سکونتگاههای استان یزد خواند که در دوران آل مظفر، دوران رونق و آبادانی را پشت سر گذاشته است. ثبت این اثر گامی مهم در حفظ میراث فرهنگی غنی منطقه محسوب میشود.
لادن ثنائی
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه هنر است که بیش از ۱۵ سال در زمینه تولید محتوای فرهنگی، نقد آثار هنری و پوشش رویدادهای هنری فعالیت کرده است. نگاه تخصصی او بیشتر بر تحلیل هنر معاصر ایران، بررسی جریانهای هنری و مطالعه ارتباط میان هنر، جامعه و فرهنگ متمرکز است.
او دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است و در دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی نیز حضور داشته است.
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه ۸۰ با انتشار یادداشتها و نقدهای هنری در رسانههای تخصصی آغاز کرد. در ادامه، با تهیه گزارشها و تحلیلهای فرهنگی درباره نمایشگاهها، جشنوارهها و جریانهای هنری، تجربه گستردهای در حوزه روزنامهنگاری هنر به دست آورد.
او از سال ۱۳۹۶ به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر مجله خبری لادن فعالیت میکند و در هدایت محتوای فرهنگی این رسانه و انتشار مطالب تحلیلی درباره هنر معاصر نقش دارد.
حوزههای تخصصی لادن ثنائی شامل نقد هنرهای تجسمی، تحلیل آثار هنری، گزارشنویسی فرهنگی، گفتوگو با هنرمندان و بررسی روندهای فرهنگی و هنری جامعه است.
در فعالیتهای حرفهای خود، او تلاش میکند آثار هنری را در بستر تاریخی و اجتماعی آنها بررسی کند و با ترکیب دانش هنرشناسی و نگاه رسانهای، تحلیلهایی دقیق و قابل فهم برای مخاطبان ارائه دهد.
