بسیاری از نوجوانان امروز ساعات طولانی را در دنیای مجازی میگذرانند که میتواند تمرکز، خواب و سلامت روان آنها را تضعیف کند. کارشناسان تربیتی با ارائه هشت راهکار عملی، به والدین و مربیان کمک میکنند تا نوجوانان را کنترلشده به استفاده از گوشی و شبکههای اجتماعی عادت دهند و کیفیت زندگی آنها را ارتقا دهند.
۱. تعیین مناطق عاری از موبایل
اتاق خواب و میز غذاخوری را به محلهایی بدون گوشی تبدیل کنید. مثلاً تلفن همراه را پس از ساعت مشخصی در یک کشوی مشترک بگذارید تا همزمان با تاریکی طبیعی محیط، مغز نیز برای استراحت آماده شود و وسوسه چک کردن اعلانها از بین برود.
۲. حذف اعلانهای غیرضروری
پیامهای گروهی، بازیها و لایک شبکههای اجتماعی را در تنظیمات گوشی غیرفعال کنید تا نوجوان تنها اعلانهای اضطراری یا تماسهای خانوادگی را دریافت کند. کاهش سروصدا و چشمکهای ثابت اعلان، تمرکز ذهن را بازمیگرداند و گوشی را از نقش فرمانده به ابزاری تحت کنترل تبدیل میکند.
۳. زمانبندی محدود برای حضور در شبکهها
به جای قطع کامل، دو بازه زمانی روزانه—مثلاً ۱۵ دقیقه بعد از مدرسه و ۱۵ دقیقه پیش از شام—را برای استفاده از شبکههای اجتماعی تعیین کنید. استفاده از تایمر یا اپلیکیشنهای مدیریت زمان به نوجوان یاد میدهد که نیاز واقعی او به این فضاها کمتر از عادتی است که شکل گرفته است.
۴. احیای علاقههای غیر دیجیتال
از نوجوان بپرسید چه فعالیتهای فیزیکی یا هنری در گذشته او را خوشحال میکردند؛ اسکیتسواری، نقاشی، ساز موسیقی یا مطالعه کتابهای داستان. بازگشت به این علاقهها هم باعث افزایش مهارتهای خلاقانه میشود و هم به تدریج جذابیت صفحهنمایش را کاهش میدهد.
۵. قانون «شارژ بیرون از اتاق»
گوشی را هر شب در آشپزخانه یا راهرو شارژ کنید تا نوجوان برای بیدار شدن نیمهشب تحت تأثیر نور صفحه قرار نگیرد. صبح نیز اولین برخوردش با دنیای واقعی آغاز و تحریک استرس ناشی از اخبار و اعلانهای دیجیتال به تأخیر میافتد.
۶. استفاده از اپلیکیشنهای محدودکننده
نرمافزارهایی مانند Screen Time یا Digital Wellbeing را فعال کنید و برای شبکههای اجتماعی، بازیها و ویدئوها سقف زمانی روزانه مشخص نمایید. وقتی زمان پایان مییابد، دسترسی مسدود میشود و نوجوان ناگزیر میماند به فعالیتهای دنیای واقعی برگردد.
۷. تجربههای جمعی بدون نمایشگر
در دورهمیهای خانوادگی یا با دوستان، یک جعبه مخصوص قرار دادن گوشی در وسط میز قرار دهید و فعالیتهایی مثل پیادهروی گروهی، بازیهای رومیزی یا آشپزی دستهجمعی را جایگزین گشتوگذار آنلاین کنید. این لحظات چهرهبهچهره نهتنها سرگرمکنندهاند، بلکه ارتباطات عاطفی را نیز تقویت میکنند.
۸. بهکارگیری ابزارهای تکوظیفهای
برای شنیدن موسیقی از دستگاههای MP3 ساده و برای مطالعه کتابهای الکترونیکی از کتابخوانهای بدون اینترنت استفاده کنید. محدود کردن امکانات به یک کاربرد مشخص، حواسپرتی را به حداقل میرساند و تمرکز را تقویت میکند.
اجرای این هشت راهکار به نوجوانان کمک میکند تا کنترل بیشتری روی رابطهشان با تکنولوژی داشته باشند و به تدریج از اعتیاد دیجیتال رهایی یابند. با ایجاد تعادل میان استفاده از گوشی و فعالیتهای واقعی، میتوان سلامت روان، کیفیت خواب و بهرهوری تحصیلی را بهطور چشمگیری بهبود داد.
**لادن ثنائی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه فرهنگ و هنر با بیش از پانزده سال تجربه حرفهای در زمینه نقد هنری، گزارشنویسی فرهنگی و پوشش رویدادهای هنری است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر ایران، جریانشناسی هنر متعهد و بررسی نسبت هنر با مسائل اجتماعی و فرهنگی جامعه میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است. همچنین دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی را در مراکز معتبر داخلی گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد و تحلیل هنری مشارکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد با نوشتن نقدهای هنری برای نشریات تخصصی هنر آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه روزنامهنگاری فرهنگی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه نمایشگاههای هنری، جشنوارهها، حراجیها و جریانهای هنری معاصر ایران شد. نقدهای تحلیلی و عمیق وی همواره مورد توجه هنرمندان، منتقدان و جامعه هنری کشور قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحریریه مجله خبری لادن پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، سردبیری وی بر جهتگیری فرهنگی و هنری مجله تأثیر چشمگیری داشته و گزارشها و نقدهای دقیق وی درباره هنر معاصر ایران، با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی ثنائی در نقد هنرهای تجسمی معاصر ایران، تحلیل جریانهای هنری متعهد، بررسی حراجیهای هنری و گزارشنویسی فرهنگی است. وی همچنین در زمینه مصاحبه با هنرمندان، کیوریتوری نمایشگاهها و مشاوره هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد ثنائی در نقد هنری مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ هنر، آگاهی از جریانهای معاصر جهانی، توجه به بستر اجتماعی اثر هنری و پرهیز از قضاوتهای سطحی و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل ساختار فرمال اثر، بررسی لایههای معنایی و توجه به بافت تولید اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن هنرمندان نقاش ایران است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره و نمایشگاه هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
