پرونده یکی از جنجالیترین جنایات سالهای اخیر با صدور حکم نهایی در دادگاه کیفری یک خراسان رضوی به پایان رسید. مردی ۳۷ ساله که با طراحی دقیق و زیرکانه مرتکب سه قتل شده بود، پس از سالها فرار و تلاش برای پنهانسازی هویت جنایی خود، به سه بار قصاص نفس در ملأعام محکوم شد. این متهم که سعی داشت با تظاهر به بیماری روانی از مجازات فرار کند، در نهایت با رأی قاطع قضات دادگاه به مجازات سنگین محکوم شد.
قتل مادر و دختر خردسال؛ آغاز جنایات با انگیزه مالی
اولین جنایت این پرونده به اسفند سال ۱۳۹۳ بازمیگردد؛ زمانی که متهم با انگیزه سرقت و در شرایط مالی بحرانی، زن جوانی را به همراه دختر سهسالهاش در منزل مسکونیشان به قتل رساند. او در جلسه دادگاه اعتراف کرد که پس از مشاهده تنهایی زن در خانه، با نقشه قبلی وارد منزل شد و پس از درگیری، با ضربات متعدد چاقو زن را به قتل رساند. سپس برای جلوگیری از شناسایی، دختر خردسال را نیز با روسری خفه کرد.
پس از ارتکاب این جنایت، متهم طلاهای زن را با مایع ظرفشویی از دستانش جدا کرده و گوشی تلفن همراه را نیز به سرقت برد. او سپس برای منحرف کردن مسیر تحقیقات، خود را به بیمارستان روانپزشکی معرفی کرد و مدتی را در آنجا بستری شد.
قتل دوم با انگیزه نژادپرستانه؛ قربانی تبعه خارجی
سالها پس از جنایت اول، متهم بار دیگر به دلیل بیکاری و مشکلات مالی، دست به قتل زد. این بار قربانی، مردی میانسال از اتباع خارجی بود که با وعده کار به باغی متروکه کشانده شد. متهم با ضربهای از پشت سر، او را به قتل رساند و جسد را در زیر آوار و سنگها پنهان کرد. پس از این قتل نیز، بار دیگر به بیمارستان روانی مراجعه کرد تا خود را از تعقیب قضایی مصون نگه دارد.
تلاش برای فرار از مجازات با ادعای بیماری روانی
در جریان رسیدگی به پرونده، متهم با ارسال نامهای به دادگاه، درخواست درمان خارج از زندان را مطرح کرد و مدعی شد که دچار بیماری گوارشی است. با موافقت قضات، او به مراکز درمانی منتقل شد، اما بررسیهای نامحسوس نشان داد که بار دیگر به بیمارستان روانپزشکی مراجعه کرده است.
با این حال، تیم پزشکی قانونی پس از بررسیهای دقیق، سلامت روانی متهم را تأیید کرد و اعلام داشت که تمامی اقدامات وی با اراده و برنامهریزی قبلی انجام شده است. قضات دادگاه نیز با استناد به مستندات علمی، ادعای عدم مسئولیت کیفری را رد کردند و رفتارهای متهم را نشانهای از هوشمندی و تلاش برای فرار از مجازات دانستند.
صدور حکم نهایی؛ سه بار قصاص و مجازاتهای تکمیلی
در پایان جلسات محاکمه، شعبه پنجم دادگاه کیفری یک خراسان رضوی به ریاست قاضی محمد شجاعپور فدکی و مستشاری قاضی جواد آسیان یزد، رأی نهایی را صادر کرد. بر اساس این رأی، متهم به سه بار قصاص نفس در ملأعام محکوم شد. همچنین به دلیل سرقت اموال مقتول، به ۱۰ سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم گردید.
قضات دادگاه در رأی خود تأکید کردند که اجرای حکم قصاص با نظر دادستان مرکز استان قابل تنظیم است و در صورت لزوم، ترتیب دیگری برای اجرای آن اتخاذ خواهد شد. این رأی قابل فرجامخواهی در دیوان عالی کشور است و در صورت اعتراض، در یکی از شعب ویژه این دیوان مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
پیامدهای اجتماعی و حقوقی پرونده
پرونده این قاتل سهگانه، بار دیگر اهمیت تشخیص دقیق سلامت روانی متهمان و بررسی علمی ادعاهای مرتبط با بیماریهای روانی را برجسته کرد. همچنین نشان داد که دستگاه قضایی با بهرهگیری از تخصصهای پزشکی قانونی و نظارتهای دقیق، توان مقابله با تلاشهای متهمان برای فرار از مجازات را دارد.
این پرونده نهتنها به دلیل خشونت و بیرحمی جنایات، بلکه بهخاطر پیچیدگیهای حقوقی و روانپزشکی آن، یکی از حساسترین پروندههای جنایی سالهای اخیر محسوب میشود.
لادن ثنائی
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه هنر است که بیش از ۱۵ سال در زمینه تولید محتوای فرهنگی، نقد آثار هنری و پوشش رویدادهای هنری فعالیت کرده است. نگاه تخصصی او بیشتر بر تحلیل هنر معاصر ایران، بررسی جریانهای هنری و مطالعه ارتباط میان هنر، جامعه و فرهنگ متمرکز است.
او دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است و در دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی نیز حضور داشته است.
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه ۸۰ با انتشار یادداشتها و نقدهای هنری در رسانههای تخصصی آغاز کرد. در ادامه، با تهیه گزارشها و تحلیلهای فرهنگی درباره نمایشگاهها، جشنوارهها و جریانهای هنری، تجربه گستردهای در حوزه روزنامهنگاری هنر به دست آورد.
او از سال ۱۳۹۶ به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر مجله خبری لادن فعالیت میکند و در هدایت محتوای فرهنگی این رسانه و انتشار مطالب تحلیلی درباره هنر معاصر نقش دارد.
حوزههای تخصصی لادن ثنائی شامل نقد هنرهای تجسمی، تحلیل آثار هنری، گزارشنویسی فرهنگی، گفتوگو با هنرمندان و بررسی روندهای فرهنگی و هنری جامعه است.
در فعالیتهای حرفهای خود، او تلاش میکند آثار هنری را در بستر تاریخی و اجتماعی آنها بررسی کند و با ترکیب دانش هنرشناسی و نگاه رسانهای، تحلیلهایی دقیق و قابل فهم برای مخاطبان ارائه دهد.
