شش سال پس از نصب اضطراری داربستهای فلزی برای حفاظت از برج گنبد قابوس، مدیرکل میراثفرهنگی گلستان از جمعآوری این پوشش موقت خبر داد. امروز نگین آجری ایران بار دیگر بهصورت بیواسطه در منظر دیدگان گردشگران و اهالی قرار میگیرد تا فصل جدیدی از مرمت و بهرهبرداری آغاز شود.
کوتاه از تاریخ و رازهای معماری
برج گنبد قابوس، ساختهشده در سال ۳۹۲ هجری قمری در نزدیکی شهر تاریخی جرجان، بلندترین برج آجری جهان بهشمار میآید. این اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و همچنان پرسشهای متعددی درباره کارکرد آن مطرح است. برخی آن را آرامگاه حکمران زیاری، قابوسبنوشمگیر، میدانند و گروهی دیگر معتقدند این برج نقش رصدخانه یا یادمانی آیینی با پیوندهای مزدایی داشته است.
• کارکردهای احتمالی برج گنبد قابوس
- آرامگاه قابوسبنوشمگیر با طراحی ویژه برای محافظت از جسد
- «ستون کیهان» یا رصدخانه نجومی با همکاری منجمان دورهگرد
- یادمانی آیینی با ریشههای اساطیری و نشانههای زردشتی
مسیر آینده حفاظت
برداشتن داربستها صرفاً پایان مرحله نخست مرمت است؛ حالا باید چشمانداز محیط پیرامون و ساختار بنا دوباره سامان یابد:
• دو گام اساسی برای حفظ بلندای آجری
- ترمیم آسیبهای بدنه و گنبد مخروطی و بازسازی کتیبههای کوفی
- مدیریت محوطه پیرامون و حفاظت از تپه تاریخی پایه برج
با این رویکرد، برج گنبد قابوس نهتنها جلوهای نو به خود میگیرد، بلکه با برنامههای مستمر پژوهش و مراقبت، به میراثی پایدار برای نسلهای آینده بدل خواهد شد.
**لادن ثنائی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه فرهنگ و هنر با بیش از پانزده سال تجربه حرفهای در زمینه نقد هنری، گزارشنویسی فرهنگی و پوشش رویدادهای هنری است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر ایران، جریانشناسی هنر متعهد و بررسی نسبت هنر با مسائل اجتماعی و فرهنگی جامعه میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است. همچنین دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی را در مراکز معتبر داخلی گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد و تحلیل هنری مشارکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد با نوشتن نقدهای هنری برای نشریات تخصصی هنر آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه روزنامهنگاری فرهنگی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه نمایشگاههای هنری، جشنوارهها، حراجیها و جریانهای هنری معاصر ایران شد. نقدهای تحلیلی و عمیق وی همواره مورد توجه هنرمندان، منتقدان و جامعه هنری کشور قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحریریه مجله خبری لادن پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، سردبیری وی بر جهتگیری فرهنگی و هنری مجله تأثیر چشمگیری داشته و گزارشها و نقدهای دقیق وی درباره هنر معاصر ایران، با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی ثنائی در نقد هنرهای تجسمی معاصر ایران، تحلیل جریانهای هنری متعهد، بررسی حراجیهای هنری و گزارشنویسی فرهنگی است. وی همچنین در زمینه مصاحبه با هنرمندان، کیوریتوری نمایشگاهها و مشاوره هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد ثنائی در نقد هنری مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ هنر، آگاهی از جریانهای معاصر جهانی، توجه به بستر اجتماعی اثر هنری و پرهیز از قضاوتهای سطحی و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل ساختار فرمال اثر، بررسی لایههای معنایی و توجه به بافت تولید اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن هنرمندان نقاش ایران است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره و نمایشگاه هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
