در پی انتشار ویدیویی از تغذیه خرس قهوهای توسط گردشگران در ارتفاعات سبلان، فعالان محیطزیست نسبت به خطرات این رفتار هشدار دادهاند. تغذیه دستبهدست خرسها نه تنها امنیت افراد را به خطر میاندازد، بلکه سرانجام خرسهایی را که به انسان عادت کردهاند از زیستبوم طبیعی خود حذف میکنند.
خرس قهوهای از نظر ظاهری آرام به نظر میرسد، اما میتواند با سرعتی حدود ۵۰ کیلومتر در ساعت بدود و پاسخ دفاعی آن در برابر تهدید—با پنجه یا دندان—ضایعات جبرانناپذیری بر جای میگذارد. اینگونه بهطور ذاتی انسانگریز است، اما حضور مکرر انسانها و غذا دادن به آنها مرزهای طبیعی فاصله را از بین میبرد.
فعالان محیطزیست مثالهایی از حوادث اخیر مطرح میکنند:
- کوهنوردی که برای فیلمبرداری بیش از حد به خرس قهوهای نزدیک شد و با ضربه پنجه مواجه گردید.
- حمله فردی با چاقو به تولهخرس که میتوانست منجر به فاجعهای بزرگ شود.
در صورت رویارویی با خرس قهوهای، توصیه میشود:
- از فرار ناگهانی بپرهیزید و بهآرامی و با زاویه ۴۵ درجه عقبنشینی کنید.
- تماس چشمی مستقیم برقرار نکنید و هرگز پشتبهخرس نکنید.
- در گروههای منسجم حرکت کنید تا سایز جمع بزرگتر به نظر برسد.
- با صدای بلند یا کوبیدن پا بر زمین حضور خود را اعلام کنید، اما از فریادهای تحریکآمیز خودداری کنید.
- فاصله ایمن را حفظ کرده و هرگز بین مادر و توله خرس قرار نگیرید.
برای ارتقای ایمنی و پیشگیری از بروز حادثه، توصیه میشود گردشگران:
- ابزار هشداردهنده مانند بوق دستی یا چوبک سوتدار همراه داشته باشند.
- از حمل اسپری فلفل مخصوص خرس غافل نشوند.
- غذا و زباله را در کیسههای ضدبوی فشرده (bear bag) جمعآوری و دور از مسیر کوهنوردی نگهداری کنند.
- قبل از حرکت، ردپا و علائم زندگی خرس را بررسی و در صورت مشاهده به یگان محیطزیست اطلاع دهند.
کارشناسان تاکید میکنند آموزش و اطلاعرسانی منسجم باید در اولویت صداوسیما، فدراسیون کوهنوردی و سازمان حفاظت محیطزیست قرار گیرد. تولید محتوای آموزشی در برنامههای تلویزیونی، برگزاری کارگاههای میدانی و نصب تابلوهای راهنمایی در مسیرهای پرتردد میتواند ضریب امنیت کوهنوردان را افزایش دهد و از تضاد انسان با خرسها بکاهد.
لادن ثنائی
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه هنر است که بیش از ۱۵ سال در زمینه تولید محتوای فرهنگی، نقد آثار هنری و پوشش رویدادهای هنری فعالیت کرده است. نگاه تخصصی او بیشتر بر تحلیل هنر معاصر ایران، بررسی جریانهای هنری و مطالعه ارتباط میان هنر، جامعه و فرهنگ متمرکز است.
او دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است و در دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی نیز حضور داشته است.
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه ۸۰ با انتشار یادداشتها و نقدهای هنری در رسانههای تخصصی آغاز کرد. در ادامه، با تهیه گزارشها و تحلیلهای فرهنگی درباره نمایشگاهها، جشنوارهها و جریانهای هنری، تجربه گستردهای در حوزه روزنامهنگاری هنر به دست آورد.
او از سال ۱۳۹۶ به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر مجله خبری لادن فعالیت میکند و در هدایت محتوای فرهنگی این رسانه و انتشار مطالب تحلیلی درباره هنر معاصر نقش دارد.
حوزههای تخصصی لادن ثنائی شامل نقد هنرهای تجسمی، تحلیل آثار هنری، گزارشنویسی فرهنگی، گفتوگو با هنرمندان و بررسی روندهای فرهنگی و هنری جامعه است.
در فعالیتهای حرفهای خود، او تلاش میکند آثار هنری را در بستر تاریخی و اجتماعی آنها بررسی کند و با ترکیب دانش هنرشناسی و نگاه رسانهای، تحلیلهایی دقیق و قابل فهم برای مخاطبان ارائه دهد.
