دیوان عالی کشور حکم قصاص مرد افغانستانی متهم به قتل در فیروزکوه را به دلیل وجود نواقص و تناقض در اظهارات نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض ارجاع داد. این پرونده که ریشه در اختلافات خانوادگی و ادعای یک رابطه قدیمی دارد، بار دیگر توجه افکار عمومی را به موضوع قتلهای ناشی از انگیزههای شخصی جلب کرده است.
ماجرای قتل در فیروزکوه
این جنایت فروردین ۱۴۰۰ در منطقه فیروزکوه رخ داد. سه مرد افغان با سلاح سرد و گرم وارد خانه یک زوج افغانستانی شدند. در این حمله، مردی به نام رحمان کشته و همسرش آفتاب مجروح شد. پلیس هر سه متهم را که قصد فرار به افغانستان داشتند، دستگیر کرد. کریم، متهم اصلی، در بازجوییها اعتراف کرد که به دلیل اختلافات قدیمی و فرار همسرش با مقتول، دست به این اقدام زده است. او مدعی شد قصد قتل نداشته و تنها برای بازگرداندن آفتاب به افغانستان اقدام کرده است.
نخستین دادگاه و صدور حکم قصاص
در نخستین جلسه دادگاه کیفری، اولیایدم مقتول خواستار قصاص شدند. کریم در دفاعیات خود گفت: «رحمان به من شلیک کرد و من برای دفاع از خودم او را زدم.» با این حال، قضات او را به قصاص و دو همدستش را به حبس محکوم کردند.
نقض حکم در دیوان عالی کشور
پرونده پس از اعتراض متهم به دیوان عالی کشور رفت. قضات دیوان با استناد به وجود نواقص در تحقیقات و تناقض در اظهارات، حکم قصاص را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض فرستادند.
دومین جلسه دادگاه و پیشنهاد مصالحه
در جلسه دوم، اولیایدم اعلام کردند در صورت دریافت دیه حاضر به گذشت هستند. کریم اما مدعی شد مقتول «مهدورالدم» بوده و باید کشته میشد. نماینده سفارت افغانستان نیز در دادگاه حضور یافت و با اشاره به سوابق مقتول، ادعاهایی درباره مشروعیت اقدام متهم مطرح کرد. با این حال، خانواده مقتول تأکید کردند: «آفتاب را نمیدهیم. او باید نزد خانواده همسرش بماند و فرزندانش را بزرگ کند.»
ابعاد اجتماعی و حقوقی پرونده
این پرونده بار دیگر نشان داد که قتلهای ناشی از اختلافات خانوادگی و عشقی میتواند به پیچیدگیهای حقوقی و اجتماعی گستردهای منجر شود. از یک سو، اولیایدم بر حق قصاص تأکید دارند و از سوی دیگر، ملاحظات فرهنگی و بینالمللی در روند رسیدگی تأثیرگذار است.
جمعبندی
با نقض حکم قصاص در دیوان عالی کشور، سرنوشت این پرونده همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. اکنون باید دید دادگاه همعرض در رسیدگی مجدد چه تصمیمی خواهد گرفت و آیا امکان مصالحه با پرداخت دیه فراهم میشود یا روند پرونده به سمت اجرای قصاص پیش خواهد رفت. پرونده قتل فیروزکوه نمونهای از چالشهای حقوقی و اجتماعی در رسیدگی به جرایم خانوادگی و فراملی است که ابعاد آن فراتر از یک اختلاف شخصی ساده است.
لادن ثنائی
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه هنر است که بیش از ۱۵ سال در زمینه تولید محتوای فرهنگی، نقد آثار هنری و پوشش رویدادهای هنری فعالیت کرده است. نگاه تخصصی او بیشتر بر تحلیل هنر معاصر ایران، بررسی جریانهای هنری و مطالعه ارتباط میان هنر، جامعه و فرهنگ متمرکز است.
او دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است و در دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی نیز حضور داشته است.
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه ۸۰ با انتشار یادداشتها و نقدهای هنری در رسانههای تخصصی آغاز کرد. در ادامه، با تهیه گزارشها و تحلیلهای فرهنگی درباره نمایشگاهها، جشنوارهها و جریانهای هنری، تجربه گستردهای در حوزه روزنامهنگاری هنر به دست آورد.
او از سال ۱۳۹۶ به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر مجله خبری لادن فعالیت میکند و در هدایت محتوای فرهنگی این رسانه و انتشار مطالب تحلیلی درباره هنر معاصر نقش دارد.
حوزههای تخصصی لادن ثنائی شامل نقد هنرهای تجسمی، تحلیل آثار هنری، گزارشنویسی فرهنگی، گفتوگو با هنرمندان و بررسی روندهای فرهنگی و هنری جامعه است.
در فعالیتهای حرفهای خود، او تلاش میکند آثار هنری را در بستر تاریخی و اجتماعی آنها بررسی کند و با ترکیب دانش هنرشناسی و نگاه رسانهای، تحلیلهایی دقیق و قابل فهم برای مخاطبان ارائه دهد.
