دیوان عالی کشور حکم قصاص مرد افغانستانی متهم به قتل در فیروزکوه را به دلیل وجود نواقص و تناقض در اظهارات نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض ارجاع داد. این پرونده که ریشه در اختلافات خانوادگی و ادعای یک رابطه قدیمی دارد، بار دیگر توجه افکار عمومی را به موضوع قتلهای ناشی از انگیزههای شخصی جلب کرده است.
ماجرای قتل در فیروزکوه
این جنایت فروردین ۱۴۰۰ در منطقه فیروزکوه رخ داد. سه مرد افغان با سلاح سرد و گرم وارد خانه یک زوج افغانستانی شدند. در این حمله، مردی به نام رحمان کشته و همسرش آفتاب مجروح شد. پلیس هر سه متهم را که قصد فرار به افغانستان داشتند، دستگیر کرد. کریم، متهم اصلی، در بازجوییها اعتراف کرد که به دلیل اختلافات قدیمی و فرار همسرش با مقتول، دست به این اقدام زده است. او مدعی شد قصد قتل نداشته و تنها برای بازگرداندن آفتاب به افغانستان اقدام کرده است.
نخستین دادگاه و صدور حکم قصاص
در نخستین جلسه دادگاه کیفری، اولیایدم مقتول خواستار قصاص شدند. کریم در دفاعیات خود گفت: «رحمان به من شلیک کرد و من برای دفاع از خودم او را زدم.» با این حال، قضات او را به قصاص و دو همدستش را به حبس محکوم کردند.
نقض حکم در دیوان عالی کشور
پرونده پس از اعتراض متهم به دیوان عالی کشور رفت. قضات دیوان با استناد به وجود نواقص در تحقیقات و تناقض در اظهارات، حکم قصاص را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض فرستادند.
دومین جلسه دادگاه و پیشنهاد مصالحه
در جلسه دوم، اولیایدم اعلام کردند در صورت دریافت دیه حاضر به گذشت هستند. کریم اما مدعی شد مقتول «مهدورالدم» بوده و باید کشته میشد. نماینده سفارت افغانستان نیز در دادگاه حضور یافت و با اشاره به سوابق مقتول، ادعاهایی درباره مشروعیت اقدام متهم مطرح کرد. با این حال، خانواده مقتول تأکید کردند: «آفتاب را نمیدهیم. او باید نزد خانواده همسرش بماند و فرزندانش را بزرگ کند.»
ابعاد اجتماعی و حقوقی پرونده
این پرونده بار دیگر نشان داد که قتلهای ناشی از اختلافات خانوادگی و عشقی میتواند به پیچیدگیهای حقوقی و اجتماعی گستردهای منجر شود. از یک سو، اولیایدم بر حق قصاص تأکید دارند و از سوی دیگر، ملاحظات فرهنگی و بینالمللی در روند رسیدگی تأثیرگذار است.
جمعبندی
با نقض حکم قصاص در دیوان عالی کشور، سرنوشت این پرونده همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. اکنون باید دید دادگاه همعرض در رسیدگی مجدد چه تصمیمی خواهد گرفت و آیا امکان مصالحه با پرداخت دیه فراهم میشود یا روند پرونده به سمت اجرای قصاص پیش خواهد رفت. پرونده قتل فیروزکوه نمونهای از چالشهای حقوقی و اجتماعی در رسیدگی به جرایم خانوادگی و فراملی است که ابعاد آن فراتر از یک اختلاف شخصی ساده است.
**لادن ثنائی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه فرهنگ و هنر با بیش از پانزده سال تجربه حرفهای در زمینه نقد هنری، گزارشنویسی فرهنگی و پوشش رویدادهای هنری است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر ایران، جریانشناسی هنر متعهد و بررسی نسبت هنر با مسائل اجتماعی و فرهنگی جامعه میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است. همچنین دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی را در مراکز معتبر داخلی گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد و تحلیل هنری مشارکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد با نوشتن نقدهای هنری برای نشریات تخصصی هنر آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه روزنامهنگاری فرهنگی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه نمایشگاههای هنری، جشنوارهها، حراجیها و جریانهای هنری معاصر ایران شد. نقدهای تحلیلی و عمیق وی همواره مورد توجه هنرمندان، منتقدان و جامعه هنری کشور قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحریریه مجله خبری لادن پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، سردبیری وی بر جهتگیری فرهنگی و هنری مجله تأثیر چشمگیری داشته و گزارشها و نقدهای دقیق وی درباره هنر معاصر ایران، با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی ثنائی در نقد هنرهای تجسمی معاصر ایران، تحلیل جریانهای هنری متعهد، بررسی حراجیهای هنری و گزارشنویسی فرهنگی است. وی همچنین در زمینه مصاحبه با هنرمندان، کیوریتوری نمایشگاهها و مشاوره هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد ثنائی در نقد هنری مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ هنر، آگاهی از جریانهای معاصر جهانی، توجه به بستر اجتماعی اثر هنری و پرهیز از قضاوتهای سطحی و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل ساختار فرمال اثر، بررسی لایههای معنایی و توجه به بافت تولید اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن هنرمندان نقاش ایران است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره و نمایشگاه هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
