ماه خونین؛ پدیدهای نادر در آسمان ایران
امشب، یکشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۴، آسمان ایران میزبان یکی از مهمترین رویدادهای نجومی هفت سال اخیر خواهد بود: ماهگرفتگی کلی یا همان «ماه خونین». این پدیده از سراسر ایران و بسیاری از کشورهای آسیا، آفریقا، اروپا و بخشهایی از استرالیا و اقیانوسیه قابل مشاهده است و پیشبینی میشود بیش از ۵.۸ میلیارد نفر در جهان شاهد آن باشند.
چرا ماه سرخ میشود؟
ماهگرفتگی زمانی رخ میدهد که زمین دقیقاً میان خورشید و ماه قرار گیرد و سایهاش سطح ماه را بپوشاند. در حالت گرفت کامل، ماه بهطور کامل در سایه زمین فرو میرود و به رنگ سرخ یا نارنجی درمیآید. این رنگ حاصل پراکندگی نور خورشید در جو زمین است؛ جایی که تنها طول موجهای بلندتر نور قرمز به ماه میرسند.
زمانبندی دقیق ماهگرفتگی کلی
بر اساس محاسبات نجومی، مراحل این پدیده به وقت ایران چنین خواهد بود:
- آغاز گرفت نیمسایه: ساعت ۱۸:۵۸ (تغییر محسوس ندارد)
- شروع گرفت جزئی: ساعت ۱۹:۵۶
- آغاز گرفت کلی: ساعت ۲۱:۰۰
- اوج ماهگرفتگی: ساعت ۲۱:۴۱:۴۶
- پایان گرفت کلی: ساعت ۲۲:۲۳
- پایان گرفت جزئی: حدود ساعت ۲۳:۲۶
- بازگشت کامل ماه به حالت عادی: ساعت ۰۰:۲۵ بامداد ۱۷ شهریور
این ماهگرفتگی از نوع L۲ است؛ به این معنا که ماه در بیشتر لحظات به رنگ نارنجی متمایل به قرمز و گاه مسی دیده خواهد شد.
جایگاه ماه در آسمان و فرصتهای رصدی
ماه در زمان گرفت در صورت فلکی دلو قرار دارد و همجواری آن با سیاره زحل و ستاره درخشان فمالحوت، ترکیبی چشمنواز برای علاقهمندان به عکاسی نجومی ایجاد میکند. بیش از ۵۰ برنامه رصد عمومی رایگان در سراسر کشور توسط انجمنهای نجومی برگزار میشود که شامل استفاده از تلسکوپ، سخنرانیهای علمی و کارگاههای آموزشی خواهد بود.
توصیههای رصدی برای علاقهمندان
برای مشاهده بهتر این پدیده:
- مکانی با افق شرقی باز و بدون آلودگی نوری انتخاب کنید.
- حتی در شهرهای بزرگ، ارتفاعات با دید مستقیم به شرق بهترین گزینهاند.
- استفاده از دوربین دوچشمی یا تلسکوپ جزئیات بیشتری از دهانهها و سایهها را آشکار میکند.
- دوربین عکاسی با لنز تلهفوتو یا حتی تلفن همراه روی سهپایه میتواند تصاویر ماندگاری از این رویداد ثبت کند.
اهمیت نجومی و فرهنگی ماهگرفتگی
ماهگرفتگی امشب بخشی از چرخه ساروس ۱۲۸ است که هر ۱۸ سال و ۱۱ روز تکرار میشود و این رویداد، چهلویکمین گرفت از مجموع ۷۱ گرفت این چرخه است. فراتر از جنبه علمی، این پدیده فرصتی برای همنشینی مردم در سراسر جهان زیر یک آسمان مشترک است؛ لحظهای که زمین، ماه و خورشید در راستایی کامل قرار میگیرند و یادآور نظم و شکوه کیهان میشوند.
**لادن ثنائی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه فرهنگ و هنر با بیش از پانزده سال تجربه حرفهای در زمینه نقد هنری، گزارشنویسی فرهنگی و پوشش رویدادهای هنری است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر ایران، جریانشناسی هنر متعهد و بررسی نسبت هنر با مسائل اجتماعی و فرهنگی جامعه میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است. همچنین دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی را در مراکز معتبر داخلی گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد و تحلیل هنری مشارکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد با نوشتن نقدهای هنری برای نشریات تخصصی هنر آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه روزنامهنگاری فرهنگی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه نمایشگاههای هنری، جشنوارهها، حراجیها و جریانهای هنری معاصر ایران شد. نقدهای تحلیلی و عمیق وی همواره مورد توجه هنرمندان، منتقدان و جامعه هنری کشور قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحریریه مجله خبری لادن پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، سردبیری وی بر جهتگیری فرهنگی و هنری مجله تأثیر چشمگیری داشته و گزارشها و نقدهای دقیق وی درباره هنر معاصر ایران، با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی ثنائی در نقد هنرهای تجسمی معاصر ایران، تحلیل جریانهای هنری متعهد، بررسی حراجیهای هنری و گزارشنویسی فرهنگی است. وی همچنین در زمینه مصاحبه با هنرمندان، کیوریتوری نمایشگاهها و مشاوره هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد ثنائی در نقد هنری مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ هنر، آگاهی از جریانهای معاصر جهانی، توجه به بستر اجتماعی اثر هنری و پرهیز از قضاوتهای سطحی و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل ساختار فرمال اثر، بررسی لایههای معنایی و توجه به بافت تولید اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن هنرمندان نقاش ایران است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره و نمایشگاه هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
