افزایش ناگهانی موارد سرخک و سرخجه در ماههای اخیر، زنگ خطری است که مینو محرز، متخصص بیماریهای عفونی، درباره آن هشدار داده است. آمار چهار ماه نخست سال جاری گویای اوجگیری دوباره این دو بیماری واکسنپذیر است و عواقب بیتوجهی به آن برای سلامت عمومی بسیار سنگین خواهد بود.
تحلیل شاخصها و جغرافیای درگیری
دکتر محرز با استناد به دادههای وزارت بهداشت میگوید کودکان زیر یک سال تا ۹ سال بیشترین گروه درگیر سرخک و سرخجه را تشکیل میدهند. بهویژه در چهار نقطه کشور، شیوع چشمگیر بوده است:
- اهواز
- زاهدان
- بم
- بابل
در هر یک از این شهرها، کمبود پوشش واکسیناسیون، فاصله دسترسی به مراکز بهداشتی و ضعف فرهنگسازی در کنار تحریکات جریان ضدواکسن، شرایط را برای انتقال سریع ویروس مهیا کرده است.
دلایل احیای بیماریها
بازگشت سرخک به ایران تنها یک نتیجه تصادفی نیست؛ بلکه ترکیبی از عوامل زیر است:
- کاهش پوشش واکسیناسیون پایه (MMR) به زیر ۹۵ درصد
- رشد موج بیاعتمادی به واکسن؛ نمونه آن خانوادهای است که در بیمارستان لاله از تزریق واکسن به کودک خود امتناع کردند
- تعطیلی یا محدودیت کمپینهای واکسیناسیون تکمیلی طی همهگیری کرونا
- ناملایمات زیرساختهای سردزنجیره در مناطق مرزی و دورافتاده
این عوامل موجب شده است تجربههای موفق دیروز—که روزگاری نرخ ابتلا به سرخک را به صفر رسانده بود—دوباره به خاطره بپیوندد.
راهکارها برای کنترل زنجیره انتقال
برای جلوگیری از بروز بحران جدی، باید مجموعهای از اقدامات همزمان و هدفمند اجرا شود. مهمترین قدمها عبارتند از:
- پایش مستمر پوشش واکسن در کلیه گروههای سنی تا سن ۲۵ سال
- برگزاری فوری کمپینهای جبرانی در مناطق قرمز
- تقویت آموزش کادر بهداشت و رسانهها برای مقابله با شایعات ضدواکسن
- تضمین بهروز بودن تجهیزات سردزنجیره و دسترسی شبانهروزی به واکسن
نقش خانواده و مدرسه در پیشگیری
بخش دیگری از موفقیت در کنترل سرخک، اجباریماندن واکسیناسیون در مدارس و مراکز پیشدبستانی است. والدین باید بدانند:
- تأخیر در تزریق حتی یک نوبت واکسن میتواند کودک را در برابر ویروس آسیبپذیر کند
- ایمنی جمعی (Herd Immunity) در سرخک نیاز به پوشش حداقل ۹۵ درصدی دارد
- واکسنهای MMR (سرخک–خروسک–سرخجه) بیخطر و اثربخش هستند
بازگشت بیماریهای واگیردار صد سال پیش، هشداری است تا یادمان بماند نسلی که واکسینه نماند، هزینهای فراتر از درمان خواهد پرداخت. اکنون زمان آن است که با بسیج همگانی، فرهنگسازی قدرتمند و نظارت دقیق به استقبال ایمنی گروهی برویم و بار دیگر سرخک را از ایران ریشهکن کنیم.
**لادن ثنائی**
دبیر گروه فرهنگ و هنر
لادن ثنائی روزنامهنگار فرهنگی، منتقد هنری و پژوهشگر حوزه فرهنگ و هنر با بیش از پانزده سال تجربه حرفهای در زمینه نقد هنری، گزارشنویسی فرهنگی و پوشش رویدادهای هنری است. تمرکز اصلی وی بر نقد و تحلیل هنرهای تجسمی معاصر ایران، جریانشناسی هنر متعهد و بررسی نسبت هنر با مسائل اجتماعی و فرهنگی جامعه میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه هنر تهران و کارشناسی نقاشی از دانشگاه الزهرا است. همچنین دورههای تخصصی نقد هنری، زیباییشناسی و مدیریت فرهنگی را در مراکز معتبر داخلی گذرانده و در کارگاههای متعدد نقد و تحلیل هنری مشارکت فعال داشته است.
**سوابق حرفهای**
ثنائی فعالیت حرفهای خود را از اواخر دهه هشتاد با نوشتن نقدهای هنری برای نشریات تخصصی هنر آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه روزنامهنگاری فرهنگی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه نمایشگاههای هنری، جشنوارهها، حراجیها و جریانهای هنری معاصر ایران شد. نقدهای تحلیلی و عمیق وی همواره مورد توجه هنرمندان، منتقدان و جامعه هنری کشور قرار گرفته است.
وی از سال ۱۳۹۶ به تیم تحریریه مجله خبری لادن پیوسته و به عنوان دبیر گروه فرهنگ و هنر در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، سردبیری وی بر جهتگیری فرهنگی و هنری مجله تأثیر چشمگیری داشته و گزارشها و نقدهای دقیق وی درباره هنر معاصر ایران، با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی ثنائی در نقد هنرهای تجسمی معاصر ایران، تحلیل جریانهای هنری متعهد، بررسی حراجیهای هنری و گزارشنویسی فرهنگی است. وی همچنین در زمینه مصاحبه با هنرمندان، کیوریتوری نمایشگاهها و مشاوره هنری تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد ثنائی در نقد هنری مبتنی بر شناخت عمیق تاریخ هنر، آگاهی از جریانهای معاصر جهانی، توجه به بستر اجتماعی اثر هنری و پرهیز از قضاوتهای سطحی و سلیقهای است. وی در نقدهای خود بر تحلیل ساختار فرمال اثر، بررسی لایههای معنایی و توجه به بافت تولید اثر تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن منتقدان و نویسندگان هنر ایران و انجمن هنرمندان نقاش ایران است و در کمیتههای داوری چندین جشنواره و نمایشگاه هنری معتبر کشور مشارکت داشته است.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
